Ανακαίνιση Κατοικίας: επιδότηση έως 36.000 ευρώ – Οι όροι και τα βήματα

Από την Πέμπτη 29 Οκτωβρίου 2026 δέχεται αιτήσεις χρηματοδότησης η πλατφόρμα του προγράμματος «Ανακαίνιση Κατοικίας» του ΕΣΠΑ 2021-2027, με πρώτη φάση τις κλειστές κατοικίες. Ο προϋπολογισμός της δράσης φτάνει τα 500 εκατ. ευρώ και η προθεσμία υποβολής εκπνέει στις 11 Ιανουαρίου 2027, μέσω της ειδικής πλατφόρμας που έχει στηθεί για τον σκοπό αυτό.

Τα υπουργεία Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών και Κοινωνικής Συνοχής και Οικογένειας έδωσαν στη δημοσιότητα αναλυτικό οδηγό, στον οποίο αποσαφηνίζονται οι επιδοτούμενες εργασίες, τα δικαιολογητικά της αίτησης και οι κατηγορίες δικαιούχων. Στόχος είναι ακίνητα να επανέλθουν σε χρήση ως κύρια κατοικία – είτε με ιδιοκατοίκηση είτε με εκμίσθωση – με ενίσχυση νοικοκυριών χαμηλού και μεσαίου εισοδήματος για ανακαίνιση και ήπια ενεργειακή αναβάθμιση.

Το ποσοστό επιχορήγησης κυμαίνεται από 70% έως 95%. Το ανώτατο ποσό για εργασίες ανακαίνισης και ενεργειακής αναβάθμισης ορίζεται στις 36.000 ευρώ, ενώ προβλέπεται επιπλέον χρηματοδότηση έως 2.500 ευρώ για υποστηρικτικές υπηρεσίες. Η βασική ενίσχυση είναι 80% για την πρώτη εισοδηματική κατηγορία και 70% για τη δεύτερη, με κριτήριο το εισόδημα του φορολογικού έτους 2025. Προσαύξηση 5% δίνεται σε ορεινές και νησιωτικές περιοχές, σε μονογονεϊκές οικογένειες, σε τρίτεκνους και πολύτεκνους, καθώς και σε άτομα με αναπηρία.

Απαραίτητη προϋπόθεση για να κατατεθεί αίτηση είναι η ύπαρξη Βεβαίωσης Επιλεξιμότητας για το ακίνητο. Στην πρώτη φάση εκδόθηκαν περίπου 94.000 βεβαιώσεις: περίπου 14.000 αφορούν κλειστά σπίτια και 80.000 κατοικίες που ήδη χρησιμοποιούνται. Όσοι δεν έχουν τη βεβαίωση δεν μπορούν να περάσουν στο δεύτερο στάδιο. Η βεβαίωση δίνει το δικαίωμα διεκδίκησης της επιδότησης, δεν εξασφαλίζει όμως τα χρήματα, αφού προηγείται έλεγχος του φακέλου. Αν οι πόροι εξαντληθούν, η σειρά προτεραιότητας θα κριθεί από τον χρόνο υποβολής της αίτησης χρηματοδότησης και όχι από την ημερομηνία έκδοσης της βεβαίωσης.

Στο πρόγραμμα μετέχουν φυσικά πρόσωπα που έχουν πλήρη κυριότητα ή επικαρπία τουλάχιστον 20% σε κλειστή κατοικία, ή πλήρη κυριότητα, επικαρπία ή ψιλή κυριότητα σε ανοικτή κατοικία που αποτελεί κύρια κατοικία τους. Οι επιλέξιμες κατοικίες πρέπει να διαθέτουν οικοδομική άδεια έως 31/12/1990, επιφάνεια έως 120 τ.μ. – έως 150 τ.μ. για τρίτεκνους και πολύτεκνους – και ενεργειακή κατάταξη έως τη Γ βάσει του πρώτου ΠΕΑ. Εξαιρούνται όσες εντάχθηκαν μετά το 2020 σε προγράμματα «Εξοικονομώ» ή στο «Ανακαινίζω-Νοικιάζω», με ορισμένες εξαιρέσεις.

Το ύψος της ενίσχυσης υπολογίζεται με πλαφόν 300 ευρώ ανά τετραγωνικό μέτρο, ενώ λαμβάνεται υπόψη η μικρότερη επιφάνεια ανάμεσα σε εκείνη της βεβαίωσης επιλεξιμότητας και των κύριων χώρων της Ηλεκτρονικής Ταυτότητας Κτιρίου. Πρακτικά, το ανώτατο όριο διαμορφώνεται σε 24.000 ευρώ για σπίτι 80 τ.μ., 30.000 ευρώ για 100 τ.μ. και 36.000 ευρώ για 120 τ.μ. Για παράδειγμα, δαπάνη 30.000 ευρώ με ποσοστό 80% αποφέρει ενίσχυση 24.000 ευρώ και βάρος 6.000 ευρώ για τον ιδιοκτήτη, εφόσον δεν προκύπτει χαμηλότερο όριο λόγω επιφάνειας.

Οι υποστηρικτικές υπηρεσίες – τα δύο ενεργειακά πιστοποιητικά, η Ηλεκτρονική Ταυτότητα Κτιρίου, ο τεχνικός σύμβουλος, ο ελεγκτής δόμησης και οι απαιτούμενες άδειες ή μελέτες – καλύπτονται σε ποσοστό 100%, εντός των επιμέρους ορίων του προγράμματος, με την προϋπόθεση έγκρισης της αίτησης και ολοκλήρωσης των εργασιών. Τη λοιπή συμμετοχή και τυχόν υπερβάσεις του εγκεκριμένου κόστους τις πληρώνει ο ιδιοκτήτης. Η υποβολή αιτήσεων για τις ανοικτές κατοικίες θα ακολουθήσει σε επόμενη φάση.