«Έκπληξη του Οκτωβρίου»: τι σημαίνει και γιατί σπάνια κρίνει εκλογές

Στην αμερικανική πολιτική, ως «έκπληξη του Οκτωβρίου» χαρακτηρίζεται ένα απρόσμενο γεγονός που έρχεται στο φως κατά τη διάρκεια του τελευταίου μήνα πριν από τις εκλογές του Νοεμβρίου. Μπορεί να είναι εσωτερικό σκάνδαλο ή απότομη ανατροπή στην εξωτερική πολιτική και σκοπός του είναι να μετακινήσει την κοινή γνώμη την ύστατη στιγμή, υπέρ ή κατά ενός υποψηφίου. Η συζήτηση γύρω από το ενδεχόμενο μιας τέτοιας εξέλιξης επανέρχεται κάθε προεκλογική περίοδο από το 1980 και μετά.

Φέτος, το ερώτημα παραμένει ανοιχτό. Οι εξελίξεις του περασμένου μήνα δεν φαίνεται να έχουν μεταβάλει τα ζητήματα που κυριαρχούν στην προεκλογική ατζέντα: την ακρίβεια, τον πόλεμο στο Ιράν, τις μαζικές απελάσεις και τη γενικότερη πολιτική αναταραχή. Ούτε η ανακοίνωση του προέδρου Ντόναλντ Τραμπ για πετρελαϊκή συμφωνία με τη Ρωσία ούτε η έφοδος ομοσπονδιακών πρακτόρων στο σπίτι της βουλευτή Ιλχάν Ομάρ έδειξαν ικανές να διαταράξουν τις τάσεις που, σύμφωνα με το δημοσίευμα, ευνοούν τους Δημοκρατικούς.

Από το 1980 και τον Κέισι

Η φράση καθιερώθηκε στις εκλογές του 1980, όταν ο Ουίλιαμ Κέισι, επικεφαλής της εκστρατείας του Ρόναλντ Ρέιγκαν, ανησυχούσε ότι ο πρόεδρος Τζίμι Κάρτερ θα ανακοίνωνε συμφωνία για την απελευθέρωση των 52 Αμερικανών ομήρων στο Ιράν λίγο πριν από την ψηφοφορία. Τελικά δεν υπήρξε συμφωνία πριν από τις κάλπες και οι όμηροι αφέθηκαν ελεύθεροι λίγα λεπτά αφότου ο Ρέιγκαν ανέλαβε τα καθήκοντά του, τον Ιανουάριο του 1981. Η χρονική σύμπτωση τροφοδότησε έκτοτε υποψίες για μυστικές επαφές συνεργατών του Ρέιγκαν με την Τεχεράνη, που όμως δεν αποδείχθηκαν ποτέ οριστικά.

Το μοτίβο επαναλήφθηκε. Λίγες ημέρες πριν από τις εκλογές του 1992 απαγγέλθηκαν κατηγορίες στον πρώην υπουργό Άμυνας Κάσπαρ Γουάινμπεργκερ στο πλαίσιο του σκανδάλου Ιράν-Κόντρας. Το 2000, λίγο πριν από την κάλπη, ήρθε στο φως ότι ο Τζορτζ Μπους είχε συλληφθεί το 1976 για οδήγηση υπό την επήρεια αλκοόλ. Σε καμία από τις δύο περιπτώσεις το γεγονός δεν αποδείχθηκε καθοριστικό για το αποτέλεσμα.

Η περίπτωση της Αλάσκας

Η φετινή εξαίρεση μπορεί να αφορά ρεπορτάζ των New York Times για την Αλάσκα. Σύμφωνα με το δημοσίευμα, στελέχη των Δημοκρατικών αναζήτησαν διακριτικά έναν πολίτη ονόματι Νταν Σάλιβαν, ώστε να τον θέσουν υποψήφιο και να μπερδέψουν τους ψηφοφόρους, αποσπώντας στήριξη από τον εν ενεργεία Ρεπουμπλικάνο γερουσιαστή Νταν Σάλιβαν. Στο ψηφοδέλτιο βρίσκονται έτσι δύο υποψήφιοι με το ίδιο ονοματεπώνυμο. Η τακτική, γνωστή ως «stacking», είναι παλαιότερη κομματική μέθοδος χωρίς ποινικό χαρακτήρα, αλλά η δημοσιοποίησή της αναμένεται να ενισχύσει τις προσπάθειες του υπουργείου Δικαιοσύνης να μπλοκάρει την επικύρωση των αποτελεσμάτων αν ηττηθεί ο Ρεπουμπλικάνος. Το κατά πόσον θα έχει ευρύτερες πολιτικές συνέπειες παραμένει αβέβαιο.

Η ιστορία δείχνει ότι οι φόβοι για «έκπληξη του Οκτωβρίου» συνήθως υπερβαίνουν την πραγματικότητα. Ακόμη και όταν καταγράφονται απρόοπτα, άλλοι παράγοντες —η οικονομία, τα βασικά ζητήματα, η συνολική πολιτική συγκυρία— εμφανίζονται τελικά βαρύτεροι στη διαμόρφωση του αποτελέσματος.