ΗΠΑ: Σχέδιο αποκλεισμού Νότιας Αφρικής και Ρουάντας από το AGOA

Την πρόθεσή της να θέσει εκτός του προγράμματος AGOA τη Νότια Αφρική και τη Ρουάντα γνωστοποίησε η αμερικανική κυβέρνηση. Πρόκειται για τη συμφωνία που δίνει σε αφρικανικές χώρες τη δυνατότητα να εξάγουν προϊόντα στην αγορά των ΗΠΑ χωρίς την καταβολή δασμών. Κατά την Ουάσιγκτον, οι δύο χώρες δεν ανταποκρίνονται στους όρους που θέτει το πρόγραμμα.

Ποιοι είναι οι λόγοι για κάθε χώρα

Την ανακοίνωση έκανε ο Τζέιμισον Γκριρ, εκπρόσωπος των ΗΠΑ για θέματα εμπορίου. Στην περίπτωση της Ρουάντας, οι επιφυλάξεις που διατυπώθηκαν αφορούν τους δασμούς, το κράτος δικαίου, τα ανθρώπινα δικαιώματα και τον πολιτικό πλουραλισμό. Για τη Νότια Αφρική, οι λόγοι που προβλήθηκαν περιλαμβάνουν τη διαφθορά, καθώς και ζητήματα που, σύμφωνα με την αμερικανική πλευρά, συνιστούν απειλή για την εθνική ασφάλεια των ΗΠΑ ή έρχονται σε αντίθεση με τα συμφέροντα της αμερικανικής εξωτερικής πολιτικής.

Στο πλαίσιο αυτό, η κυβέρνηση του προέδρου Ντόναλντ Τραμπ κατηγορεί τη Νότια Αφρική ότι προχωρά σε διώξεις εις βάρος λευκών. Η Πρετόρια απορρίπτει τους ισχυρισμούς ως ψευδείς και τους αποδίδει σε περιθωριακές ομάδες.

Το πλαίσιο της συμφωνίας

Το AGOA αποτελεί εμπορικό πλαίσιο που διευκολύνει την πρόσβαση πολλών αφρικανικών προϊόντων στην αμερικανική αγορά χωρίς δασμούς. Η στήριξη της αφαίρεσης μιας χώρας από το πρόγραμμα προϋποθέτει, κατά την Ουάσιγκτον, εκτίμηση ότι δεν πληρούνται οι προϋποθέσεις που έχουν συμφωνηθεί.

Στην ανακοίνωση δεν προσδιορίζεται χρονοδιάγραμμα για την εφαρμογή του μέτρου, ούτε αναφέρεται αν θα υπάρξει περίοδος διαβούλευσης με τις δύο κυβερνήσεις. Παραμένει επίσης ανοιχτό πώς θα αντιδράσουν η Πρετόρια και το Κιγκάλι, καθώς και αν το ζήτημα θα τεθεί σε διαπραγμάτευση το επόμενο διάστημα.

Για τη Νότια Αφρική, η προοπτική απώλειας της αδασμολόγητης πρόσβασης αφορά κλάδους που στηρίζονται στις εξαγωγές προς τις ΗΠΑ, χωρίς ωστόσο να έχει δοθεί από την αμερικανική πλευρά αναλυτική λίστα προϊόντων ή τομέων που θα επηρεαστούν. Αντίστοιχα, για τη Ρουάντα η συζήτηση συνδέεται με τις επιφυλάξεις που διατυπώθηκαν για το κράτος δικαίου και τον πολιτικό πλουραλισμό.

Η εξέλιξη εντάσσεται στη γενικότερη συζήτηση για τους όρους υπό τους οποίους οι ΗΠΑ χορηγούν εμπορικά πλεονεκτήματα σε αφρικανικές οικονομίες, με την Ουάσιγκτον να θέτει στο τραπέζι κριτήρια που ξεπερνούν τα καθαρά εμπορικά ζητήματα.